કચ્છમિત્રની `સેવાક્રાંતિ'; પારદર્શી અને નવતર સામાજિક અભિયાન

તંત્રી સ્થાનેથી.. : કચ્છ કુદરતી આફતોની ભૂમિ છે તેમ અવસરની અને આશીર્વાદનીય ભૂમિ છે. સંકટ સમયે એકબીજાનો હાથ પકડીને બેઠા થવાની કચ્છની તાસીર છે. સંજોગોએ અહીં સેવાની વિશાળ જરૂરિયાત ઊભી કરી છે તેમ એની પૂર્તિ માટે મહાજન સંસ્કૃતિ વિકસી છે. સદીઓ જૂની આ પરંપરાને પરિણામલક્ષી બનાવવા કચ્છમિત્રએ બીડું ઝડપ્યું છે. 27મી ફેબ્રુઆરીએ વિશ્વ એન.જી.ઓ. દિવસ અવસરે વિવિધ ક્ષેત્રે કાર્યરત રજિસ્ટર્ડ સંસ્થાઓને આવરી લેતી ચાર પેજની વિશિષ્ટ પૂર્તિ પ્રસિદ્ધ કરી છે. વધુ સંસ્થાઓની વિગત શનિવારના અંકમાં અપાશે. કચ્છમિત્રનાં નેતૃત્વમાં શરૂ થયેલું આ અભિયાન અખબારની પરંપરાગત ભૂમિકાને બદલીને તેને એક `સોશિયલ આર્કિટેક્ટ' તરીકે સ્થાપિત કરે છે. આ પહેલ પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દાતાઓ અને એનજીઓ વચ્ચે અતૂટ વિશ્વાસનું નિર્માણ કરવાનો છે. સામાન્ય રીતે દાતાઓમાં રહેલી અસમંજસને દૂર કરવા માટે કચ્છમિત્ર તમામ એનજીઓનાં કાર્યક્ષેત્રને સાર્વજનિક (Public Domain) ) કરી પારદર્શિતા લાવ્યું છે. આનાથી માત્ર મોટા સંગઠનો જ નહીં, પરંતુ છેવાડાના વિસ્તારોમાં નિષ્ઠાપૂર્વક કામ કરતા નાના એનજીઓને પણ સીધું સશક્તિકરણ મળે છે. આમ, અખબાર માત્ર સમાચાર છાપવા પૂરતું મર્યાદિત ન રહેતાં સમાજ પરિવર્તનમાં એક સક્રિય ભાગીદાર બનીને સેવાના માર્ગને પ્રશસ્ત કરી રહ્યું છે. આ અભિયાનની ખરી નવીનતા (Innovation) તેના `ડાયરેક્ટ કનેક્ટ' અને `વિકેન્દ્રિત મોડેલ'માં છુપાયેલી છે. ભારતના અખબાર જગતમાં કદાચ આ પ્રથમ ઘટના છે જ્યાં ન્યૂઝપેપર પોતે દાન સ્વીકારવાને બદલે દાતાઓને `મેનૂ કાર્ડ' જેવી પસંદગી આપી એનજીઓ સાથે સીધા જોડી રહ્યું છે. આ એક એવી `સેવાક્રાંતિ' છે જે કચ્છની સંસ્કૃતિને આધુનિક અને અત્યંત પારદર્શક બનાવી રહી છે.